Skip to main content

Translate- हिंदी, मराठी, English

Civil Engineering Assistant सिव्हिल इंजिनिरिंग असिस्टंट

 Civil Engineering Assistant 

सिव्हिल इंजिनिरिंग असिस्टंट

दोन वर्षांच्या कालावधीत, उमेदवाराला विषयांवर प्रशिक्षण दिले जाते उदा. नोकरीच्या भूमिकेशी संबंधित व्यावसायिक कौशल्य, व्यावसायिक ज्ञान आणि रोजगारक्षमता कौशल्ये. या व्यतिरिक्त आत्मविश्वास वाढवण्यासाठी उमेदवाराला प्रोजेक्ट वर्क आणि एक्स्ट्रा करिक्युलर अॅक्टिव्हिटीज करण्याची जबाबदारी सोपवली जाते. व्यावहारिक कौशल्ये सोप्या ते जटिल पद्धतीने दिली जातात आणि त्याच वेळी कार्य पूर्ण करताना संज्ञानात्मक ज्ञान लागू करण्यासाठी सिद्धांत विषय त्याच पद्धतीने शिकवला जातो. व्यावहारिक भाग साध्या भौमितिक रेखाचित्राने सुरू होतो आणि शेवटी निवासी/सार्वजनिक इमारतीचा मंजुरी आराखडा तयार करून संपतो ज्यात आर्किटेक्चर आणि स्ट्रक्चरल ड्रॉइंग, नकाशा साइट प्लॅन तयार करणे, विविध सर्वेक्षण साधनांचा वापर, स्वच्छता आणि प्लंबिंग लेआउट तयार करणे, तपशीलवार अंदाज आणि खर्च, साहित्याचे बिल, विविध आरसीसी संरचनांचे बीबीएस, नागरी कामांची वेगवेगळी देखभाल, अभ्यासक्रमाच्या शेवटी साइटचे प्रकल्प व्यवस्थापन. व्यावसायिक कौशल्य विषयांतर्गत समाविष्ट असलेले विस्तृत घटक खालीलप्रमाणे आहेत:

प्रथम वर्ष: व्यावहारिक भाग मूलभूत रेखाचित्राने सुरू होतो (भौमितिक आकृती, चिन्हे आणि प्रतिनिधित्व यांचा समावेश आहे). नंतर वेगवेगळ्या स्केलचे रेखाचित्र, प्रक्षेपण, चित्रात्मक दृश्यांमधून तीन दृश्यांचे रूपांतर रेखाचित्र, एकमजली इमारतीच्या मुख्य भिंतीचे विभाग रेखाचित्र हे रेखाचित्र कौशल्ये दिली जातात. विविध बांधकाम साहित्य ओळखणे, उत्खनन रेषा चिन्हांकित करणे आणि प्लिंथ आणि फरशीचे स्तर निश्चित करणे यासाठी व्यावहारिक प्रशिक्षण दिले जाते. पाया खंदक तयार करणे, विटांचे दगडी बांधकाम, प्लास्टरिंग, ओलसर प्रूफिंग, फ्लोअरिंग, कमानी / लिंटेल, जिना इत्यादी. साइटचे सर्वेक्षण करण्यासाठी आणि साइट प्लॅन तयार करण्यासाठी व्यावहारिक प्रशिक्षण दिले जाते (चेन आणि टेप, प्रिझमॅटिक कंपास, प्लेन टेबल, लेव्हलिंग इन्स्ट्रुमेंट, थिओडोलाइट वापरून आणि एकूण स्टेशन), फील्ड बुक एंट्री, प्लॉटिंग, मॅपिंग, क्षेत्राची गणना, वेगवेगळ्या सर्वेक्षण साधनांचा वापर करून आणि सर्व सुरक्षा पैलूंचे निरीक्षण करणे अनिवार्य आहे. सुरक्षेच्या बाबींमध्ये OSH&E, PPE, अग्निशामक यंत्र, प्रथमोपचार आणि त्याव्यतिरिक्त 5S शिकवले जाणारे घटक समाविष्ट आहेत.

सुतारकाम; लाकूड ओळखणे आणि हात आणि उर्जा साधनांचा वापर करून करवत करणे आणि नियोजन करणे. सॉ ब्लेड आणि प्लॅनर ब्लेड/कटरचे धार लावणे आणि सेट करणे, नियोजन ऑपरेशनद्वारे अचूक आकारमानासह पृष्ठभाग पूर्ण करणे. विविध लाकडी सांधे तयार करणे. (कौशल्याची श्रेणी - फ्रेमिंग जॉइंट, हाउसिंग जोडणे, सांधे रुंद करणे, सांधे लांब करणे), लाकडाच्या रेखांकनानुसार किंवा लाकडाचे पर्याय म्हणजे FRP, MDF, FOAM. दरवाजे आणि खिडक्या बनवणे.

इलेक्ट्रिकल;विद्युत तार जोडणे आणि सोल्डरिंग, क्रिमिंग करणे. ISI नियमांना अनुसरून अॅक्सेसरीज फिक्सिंगसह इलेक्ट्रिकल वायरिंग (कौशल्यांची श्रेणी - इलेक्ट्रिकल वायरिंगचे विविध प्रकार, फ्यूज जोडणे, MCB फिक्स करणे, स्विचसह दिवा जोडणे आणि भिन्न फिटिंग इ.), विद्युत उपकरणे बसवणे, अर्थिंग आणि अंदाजे खर्च वायरिंग च्या. विविध प्रकारचे ट्रान्सफॉर्मर ओळखा, चाचणी करा आणि वापरा.

1. अभ्यासक्रम माहिती

स्थापत्य अभियांत्रिकी सहाय्यक

प्लंबिंग; प्लंबिंग टूल्सचा वापर दर्शवणारे पाईप कनेक्शन. वेगवेगळ्या पद्धतींनी पाईप्स जोडणे. वेगवेगळ्या प्रकारच्या फिटिंग्जचा वापर करून पाईप्स कापणे आणि जोडणे. वेगवेगळ्या प्रकारच्या सॅनिटरी फिटिंगसह माती पाईप आणि कचरा पाईपचे लेआउट तयार करणे. वॉटर मीटरची स्थापना आणि एअर लॉक काढणे. विविध प्रकारचे व्हॉल्व्ह, फिटिंग आणि उपकरणे वापरून निवासी इमारतींमध्ये पाणीपुरवठा यंत्रणा तयार करणे शिकवले जात आहे. याशिवाय विद्यार्थ्यांना CAD मध्ये 3D मॉडेलिंग संकल्पनेवर वस्तू तयार करण्यास शिकवले जात आहे.

दुसरे वर्ष: ठोस तंत्रज्ञान; सिमेंटची चाचणी आणि विश्लेषण, एकूण, वाळू, पाणी सिमेंट गुणोत्तराचा प्रभाव. काँक्रीट तयार करणे, फॉर्मचे काम करणे आणि आधुनिक पॉवर टूल्स वापरून मजबुतीकरण करणे. वेगवेगळ्या R.C.C चे मजबुतीकरण तयार करणे. सदस्य i,e, फाउंडेशन, बीम, कॉलम, स्लॅब, रिटेनिंग वॉल इ. विविध ठिकाणी मचान उभारणे आणि क्लिष्ट स्वरूपाचे काम करणे. बार बेंडिंग आणि बार बेंडिंग शेड्यूल तयार करणे आणि सामग्रीच्या अंदाजे प्रमाणाची गणना. चज्जासह विविध प्रकारच्या कमानी आणि लिंटेल बनवण्यासाठी शटरिंग आणि सपोर्ट बनवणे. जिना, लिफ्ट, रॅम्प आणि एस्केलेटर वापरून आकार, स्थान, साहित्य यानुसार उभ्या हालचालींचे विविध प्रकार शिकवले जात आहेत.

प्रकल्प कार्य, अंदाजे खर्च, देखभाल आणि व्यवस्थापन; साइटवर पायलिंगचे व्यावहारिक प्रशिक्षण. CAD वापरून स्थानिक कायद्यानुसार एकमजली निवासी इमारत योजना तयार करणे. आर्किटेक्चरल / सिव्हिल 3D ड्रॉइंगच्या सॉलिड मॉडेलिंगसाठी ArchiCAD आणि 3D Max सह रेखांकन तयार करणे. 3d Max आणि Revit सॉफ्टवेअर वापरून आर्किटेक्चरल/सिव्हिल 3D ड्रॉईंगच्या सॉलिड मॉडेलिंगची तयारी, 2D प्लेनमधून 3D मॉडेल तयार करणे, लाइटिंग आणि कॅलक्युल सामग्रीची मात्रा. Revit सारखे BIM सॉफ्टवेअर वापरणे, तपशीलवार तपशीलासह कामांच्या विविध वस्तूंचे दर विश्लेषण तयार करणे. मजल्यावरील क्षेत्रफळ आणि चटई क्षेत्रफळाची गणना, केंद्र रेषा पद्धतीनुसार इमारतीचा तपशीलवार अंदाज तयार करणे आणि स्वतंत्र भिंत पद्धती, प्रमाणांची गणना गुंतलेली सामग्री आणि कामासाठी अमूर्त खर्च तयार करणे. दुरुस्ती करणे प्लास्टरिंग, व्हाईट वॉशिंग, फ्लोअरिंग पेंटिंग, काच बदलणे, फरशी पुन्हा पॉलिश करणे, फरशीवरील डाग काढणे, लाकडी कामे. फाउंडेशनच्या अपयशाचे फील्ड प्रशिक्षण, पाया मजबूत करणे, गळती छप्पर दुरुस्त करणे, विस्तारित सांधे दुरुस्त करणे. टर्माइट ट्रीटमेंटमध्ये वापरल्या जाणार्‍या वेगवेगळ्या सामग्रीसाठी पूर्व बांधकाम आणि पोस्ट-कन्स्ट्रक्शन टर्माइट ट्रीटमेंट आणि मार्केट सर्व्हे. घराचे प्लंबिंग आणि ड्रेनेज प्लॅनचे लेआउट, सर्व्हिस मेनची दुरुस्ती, सॅनिटरी इन्स्टॉलेशनची कंबर आउटलेट साफ करणे, नवीन साइटच्या पाईप्सचे स्क्रॅपिंग आणि पेंटिंग. लाकूड, टाइल फिक्सिंग, कॉंक्रिटमध्ये जोडणे, जॉइंट फिलर आणि सीलिंग कंपाऊंडमध्ये चिकटवता वापरण्याचे फील्ड प्रशिक्षण. उत्खनन, उभारणी, कन्व्हेइंग, ड्रिलिंग मधील विविध प्रकारच्या बांधकाम उपकरणांवर फील्ड प्रशिक्षण. बांधकाम व्यवस्थापन प्रशिक्षण म्हणजे मनुष्यबळ, साहित्य, यंत्रे आणि अर्थव्यवस्था सिव्हिल इंजिनीअरचे सहाय्यक म्हणून काम करण्यास आणि साइट पर्यवेक्षक म्हणून काम करण्यास शिकवले जात आहे.


कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालयाच्या अंतर्गत प्रशिक्षण महासंचालनालय (DGT) अर्थव्यवस्थेच्या/श्रम बाजाराच्या विविध क्षेत्रांच्या गरजा पूर्ण करणारे व्यावसायिक प्रशिक्षण अभ्यासक्रमांची श्रेणी देते. व्यावसायिक प्रशिक्षण कार्यक्रम प्रशिक्षण महासंचालनालयाच्या (DGT) अंतर्गत दिले जातात. क्राफ्ट्समन ट्रेनिंग स्कीम (CTS) आणि अॅप्रेंटिसशिप ट्रेनिंग स्कीम (ATS) हे व्यावसायिक प्रशिक्षणाचा प्रसार करण्यासाठी DGT चे दोन पायनियर कार्यक्रम आहेत.

CTS अंतर्गत स्थापत्य अभियांत्रिकी सहाय्यक ट्रेड हा ITIs च्या नेटवर्कद्वारे देशभरात वितरित केला जाणारा एक लोकप्रिय अभ्यासक्रम आहे. अभ्यासक्रम दोन वर्षांचा आहे. यात प्रामुख्याने डोमेन क्षेत्र आणि कोर क्षेत्र समाविष्ट आहे. डोमेन क्षेत्र (व्यापार सिद्धांत आणि व्यावहारिक) व्यावसायिक कौशल्ये आणि ज्ञान प्रदान करते, तर मुख्य क्षेत्र (रोजगार कौशल्य) आवश्यक मूलभूत कौशल्ये, ज्ञान आणि जीवन कौशल्ये प्रदान करते. प्रशिक्षण कार्यक्रम उत्तीर्ण केल्यानंतर, प्रशिक्षणार्थींना DGT द्वारे राष्ट्रीय व्यापार प्रमाणपत्र (NTC) प्रदान केले जाते जे जगभरात मान्यताप्राप्त आहे.

उमेदवारांनी मोठ्या प्रमाणावर हे दाखवणे आवश्यक आहे की ते सक्षम आहेत:

 तांत्रिक मापदंड/दस्तऐवज वाचा आणि त्याचा अर्थ लावा, कामाच्या प्रक्रियेचे नियोजन आणि आयोजन करा, आवश्यक साहित्य आणि साधने ओळखा;

 सुरक्षा नियम, सरकार यांचा योग्य विचार करून काम करा. उपविधी आणि पर्यावरण संरक्षण अटी;

 काम करताना व्यावसायिक ज्ञान, मुख्य कौशल्ये आणि रोजगारक्षमता कौशल्ये लागू करा

 स्केचेसनुसार काम तपासा आणि चुका सुधारा.

 हाती घेतलेल्या कामाशी संबंधित तांत्रिक बाबींचे दस्तऐवजीकरण करा.

२.२ प्रगती पथ:

 तंत्रज्ञ म्हणून उद्योगात सामील होऊ शकतो आणि वरिष्ठ तंत्रज्ञ, पर्यवेक्षक म्हणून पुढे प्रगती करू शकतो आणि व्यवस्थापकाच्या स्तरापर्यंत वाढू शकतो.

 संबंधित क्षेत्रात उद्योजक होऊ शकतो. बांधकाम उपकरणे करार/स्वतःच्या इमारती देखभाल करारासाठी स्वतःची एजन्सी सुरू करा

 लॅटरल एंट्रीद्वारे अभियांत्रिकीच्या अधिसूचित शाखांमध्ये डिप्लोमा कोर्समध्ये प्रवेश घेऊ शकतो.

 नॅशनल अॅप्रेंटिसशिप सर्टिफिकेट (NAC) कडे नेणाऱ्या विविध प्रकारच्या उद्योगांमध्ये शिकाऊ कार्यक्रमात सामील होऊ शकतात.

 ITIs मध्ये प्रशिक्षक होण्यासाठी क्राफ्ट्स इन्स्ट्रक्टर ट्रेनिंग स्कीम (CITS) मध्ये सामील होऊ शकतात.

Comments