Skip to main content

Translate- हिंदी, मराठी, English

Maintenance Mechanic (Chemical Plant) मेंटेनन्स मेकॅनिक (केमिकल प्लांट)

 Maintenance Mechanic (Chemical Plant) 

मेंटेनन्स मेकॅनिक (केमिकल प्लांट)

मेंटेनन्स मेकॅनिक (केमिकल प्लांट) ट्रेडच्या दोन वर्षांच्या कालावधीत, उमेदवाराला नोकरीच्या भूमिकेशी संबंधित व्यावसायिक कौशल्य, व्यावसायिक ज्ञान आणि रोजगारक्षमता कौशल्य यावर प्रशिक्षण दिले जाते. या व्यतिरिक्त, आत्मविश्वास वाढवण्यासाठी उमेदवाराला प्रकल्प कार्य आणि अभ्यासेतर क्रियाकलाप करण्याची जबाबदारी सोपवली जाते. व्यावसायिक कौशल्य विषयांतर्गत समाविष्ट असलेले विस्तृत घटक खालीलप्रमाणे आहेत: -

प्रथम वर्ष: या वर्षात, प्रशिक्षणार्थी सुरक्षितता आणि पर्यावरण, अग्निशामक यंत्रांचा वापर, कृत्रिम श्वासोच्छवासाचे पुनरुत्थान याविषयी शिकतो. त्याला व्यापार साधने आणि त्याच्या मानकीकरणाची कल्पना येते, विजेच्या मूलभूत गोष्टींशी परिचित होते, केबलची चाचणी घेते आणि इलेक्ट्रिकल पॅरामीटर मोजतात. शेजारील बाजू/पृष्ठभाग भरण्याच्या विविध प्रकारांवरील कौशल्याचा सराव बाजूंमधील योग्य कोन राखतो. स्टेप फिटिंगवर काम करणे (पुरुष आणि महिला). ड्रिल होल, काउंटरसिंकिंग, काउंटर बोरिंग, बीएसडब्ल्यूचे टॅपिंग आणि डायिंग आणि विविध आकारांचे मेट्रिक थ्रेड्स वाढवण्याचा सराव.

प्रशिक्षणार्थी कार्यशाळेत पाळण्यात आलेल्या सुरक्षिततेच्या खबरदारीची बांधणी आणि चाचणी करण्यास सक्षम असतील तसेच पाईप बट जॉइंट-डी आणि पाईप टी-जॉइंट-डी, शीटवरील सर्व प्रकारचे सांधे वेल्डिंग, 3 मिमी, 4 मिमी, 6 मिमी इत्यादी जाणून घेण्यास सक्षम असतील. घन आणि द्रव च्या विस्ताराची सह-कार्यक्षमता. धातूंच्या गंजांची रचना आणि चाचणी, व्हॉल्यूमेट्रिक विश्लेषण, विश्लेषणाचे प्रमाण.

दुसरे वर्ष: या वर्षात, प्रशिक्षणार्थी सुरक्षितता उपकरणे आणि त्यांचे उपयोग आणि प्रथमोपचार, अग्निशामक उपकरणे आणि हायड्रंट प्रणालीबद्दल जागरूकता यांचे मूल्यांकन करू शकतील. मशीन केलेल्या पृष्ठभागाच्या गुळगुळीतपणासाठी भरणे आणि रेखाचित्रानुसार पाईप्सचे कटिंग, थ्रेडिंग, वाकणे आणि फिटिंग करणे. पॉझिटिव्ह डिस्प्लेसमेंट पंप (परस्पर पंप आणि गीअर पंप, प्लंजर पंप) सारख्या वेगवेगळ्या प्रकारच्या पंपांचे विघटन, दुरुस्ती आणि एकत्रीकरण. तेल सील, तेल सील तपासणे आणि बदलणे, बेअरिंग पुलर वापरून बेअरिंग काढणे. प्रतिबंधात्मक आणि नियमित देखभालीचे महत्त्व, लॉग कार्ड, देखभाल वेळापत्रकांचे रेकॉर्ड इ.

प्रशिक्षणार्थी आयताकृती ब्लॉकला आकारात आकार देणे आणि स्टीलच्या नियमानुसार तपासणे, कॅलिपर आणि ट्राय स्क्वेअर, स्लॉटिंग, कटिंग स्लॉट आणि ग्रूव्हसाठी चिन्हांकित करण्यास सक्षम असतील. प्रशिक्षणार्थी दंडगोलाकार कटर आणि साइड आणि फेस कटरच्या सहाय्याने आकारमानानुसार स्लॉट कट करू शकतील. वेगवेगळ्या पीव्हीसी वेल्डिंग प्रक्रियेचा सराव. सेंट्रीफ्यूगल आणि गियर पंपसाठी हेड विरुद्ध क्षमता वक्र बनवणे. हॅमर मिल, बॉल मिल आणि ब्लेक जॉ क्रशर, मल्टी-स्टेज कॉम्प्रेसरवर सराव करा. प्रशिक्षणार्थींनी हायड्रॉलिक जॅकवर हायड्रॉलिक सर्किट आणि त्याची देखभाल चाचणी केली पाहिजे. बेल्ट, बकेट, स्क्रू आणि वायवीय कन्व्हेयरचे संचालन आणि देखभाल. ते योजना आखतील आणि प्रकल्पाची निवड करतील, प्रकल्प एकत्र करतील आणि नोकरीच्या कामगिरीचे मूल्यांकन करतील.


कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालयाच्या अंतर्गत प्रशिक्षण महासंचालनालय (DGT) अर्थव्यवस्थेच्या/श्रम बाजाराच्या विविध क्षेत्रांच्या गरजा पूर्ण करणारे अनेक व्यावसायिक प्रशिक्षण अभ्यासक्रम ऑफर करते. व्यावसायिक प्रशिक्षण कार्यक्रम प्रशिक्षण महासंचालनालयाच्या (DGT) अंतर्गत दिले जातात. क्राफ्ट्समन ट्रेनिंग स्कीम (CTS) व्हेरिएंटसह आणि अॅप्रेंटिसशिप ट्रेनिंग स्कीम (ATS) या व्यावसायिक प्रशिक्षण मजबूत करण्यासाठी DGT च्या दोन पायनियर योजना आहेत.

CTS अंतर्गत मेंटेनन्स मेकॅनिक (केमिकल प्लांट) ट्रेड हा ITIs च्या नेटवर्कद्वारे देशभरात वितरित केल्या जाणार्‍या लोकप्रिय अभ्यासक्रमांपैकी एक आहे. अभ्यासक्रम दोन वर्षांचा आहे. यात प्रामुख्याने डोमेन क्षेत्र आणि कोर क्षेत्र समाविष्ट आहे. डोमेन क्षेत्र (व्यापार सिद्धांत आणि व्यावहारिक) व्यावसायिक कौशल्ये आणि ज्ञान प्रदान करते, तर मुख्य क्षेत्र (रोजगार कौशल्य) आवश्यक मूलभूत कौशल्ये, ज्ञान आणि जीवन कौशल्ये प्रदान करते. प्रशिक्षण कार्यक्रम उत्तीर्ण केल्यानंतर, प्रशिक्षणार्थींना DGT द्वारे राष्ट्रीय व्यापार प्रमाणपत्र (NTC) प्रदान केले जाते जे जगभरात मान्यताप्राप्त आहे.

प्रशिक्षणार्थींनी हे दाखवणे आवश्यक आहे की ते सक्षम आहेत:

 तांत्रिक मापदंड/दस्तऐवज वाचा आणि त्याचा अर्थ लावा, कामाच्या प्रक्रियेचे नियोजन आणि आयोजन करा, आवश्यक साहित्य आणि साधने ओळखा;

 सुरक्षा नियम, अपघात प्रतिबंधक नियम आणि पर्यावरण संरक्षण अटी यांचा योग्य विचार करून कार्ये करा;

 नोकरी करत असताना व्यावसायिक ज्ञान, मुख्य कौशल्ये आणि रोजगारक्षमता कौशल्ये आणि दुरुस्ती आणि देखभालीची कामे वापरा.

 कार्यासाठी रेखाचित्रानुसार सर्किट आकृती/घटकांसह कार्य तपासा, घटक/मॉड्यूलमधील दोषांचे निदान करा आणि दुरुस्त करा.

 हाती घेतलेल्या कार्याशी संबंधित टॅब्युलेशन शीटमधील तांत्रिक बाबींचे दस्तऐवजीकरण करा.

२.२ प्रगती पथ:

 तंत्रज्ञ म्हणून उद्योगात सामील होऊ शकतो आणि वरिष्ठ तंत्रज्ञ, पर्यवेक्षक म्हणून पुढे प्रगती करू शकतो आणि व्यवस्थापकाच्या स्तरापर्यंत जाऊ शकतो.

 संबंधित क्षेत्रात उद्योजक होऊ शकतो.

 अभियांत्रिकीच्या अधिसूचित शाखांमधील पदविका अभ्यासक्रमात पार्श्व प्रवेशाद्वारे प्रवेश घेऊ शकतो.

 नॅशनल अॅप्रेंटिसशिप सर्टिफिकेट (NAC) मिळवून देणार्‍या विविध प्रकारच्या उद्योगांमध्ये शिकाऊ कार्यक्रमात सामील होऊ शकतात.

 ITIs मध्ये प्रशिक्षक होण्यासाठी क्राफ्ट्स इन्स्ट्रक्टर ट्रेनिंग स्कीम (CITS) मध्ये सामील होऊ शकतात.

 DGT अंतर्गत प्रगत डिप्लोमा (व्यावसायिक) अभ्यासक्रमांना लागू होऊ शकतात.

Comments